Zbieranie deszczówki w ogrodzie ogranicza zużycie wody wodociągowej, obniża koszty podlewania i pomaga roślinom. To prosty przykład małej retencji, szczególnie przydatny podczas okresów suszy, gdy opady są nierówne, a zapotrzebowanie ogrodu na wodę rośnie.
Dlaczego deszczówka ma znaczenie w ogrodzie?
Woda opadowa jest darmowym, odnawialnym zasobem, który można zatrzymać na własnej posesji zamiast odprowadzać go bezpośrednio do kanalizacji lub poza teren działki. Zgromadzona w zbiorniku wystarcza później do podlewania roślin w czasie kilku dni bez opadów.
Takie działanie wpisuje się w małą retencję, czyli lokalne zatrzymywanie i wykorzystywanie wody. Ma to znaczenie w Polsce, gdzie okresy suszy przeplatają się z krótkimi, intensywnymi opadami. Zbiornik nie rozwiąże problemu niedoboru wody, ale pozwala lepiej wykorzystać deszcz, który spadł na dach posesji, i zmniejszyć zapotrzebowanie na wodę pitną do celów gospodarczych.
Dlaczego deszczówka służy roślinom?
Deszczówka jest zwykle miękka, zawiera mniej rozpuszczonych soli niż woda z wielu sieci wodociągowych i nie jest dezynfekowana chlorem. Jej odczyn bywa lekko kwaśny, choć dokładne parametry zależą między innymi od miejsca, jakości powietrza i powierzchni, po której spływa.
Woda wodociągowa jest bezpieczna do picia, ale dla roślin może być mniej korzystna, zwłaszcza gdy jest twarda. Zawarte w niej minerały mogą pozostawiać osad na podłożu i doniczkach. Deszczówka ma też temperaturę zbliżoną do temperatury otoczenia, więc podlewanie nią nie powoduje tak dużego szoku termicznego jak użycie bardzo zimnej wody prosto z kranu.
| Parametr | Woda wodociągowa | Deszczówka |
|---|---|---|
| Chlor | Może występować w ilościach dopuszczonych dla wody pitnej | Zwykle nie zawiera chloru dodawanego podczas uzdatniania |
| pH | Zależne od lokalnej sieci i procesu uzdatniania | Najczęściej lekko kwaśne, zależne od warunków atmosferycznych |
| Temperatura | Często niższa po wypłynięciu z instalacji | Zbliżona do temperatury powietrza i otoczenia |
| Minerały | Może zawierać więcej soli mineralnych, szczególnie przy twardej wodzie | Zwykle jest miękka i zawiera mniej soli |
Różnica nie oznacza, że każda deszczówka automatycznie nadaje się do podlewania. Jej jakość zależy od dachu, rynien, zanieczyszczeń oraz sposobu przechowywania. Przy prawidłowym zbieraniu jest jednak bardzo dobrym źródłem wody dla trawnika, rabat, warzywnika i wielu roślin doniczkowych.
Jakie korzyści daje zbieranie deszczówki?
Inwestycja w zbiornik ma sens przede wszystkim wtedy, gdy ogród wymaga regularnego podlewania, a dach i rynny pozwalają zebrać znaczącą ilość wody. Początkowy koszt zależy od rodzaju i pojemności zbiornika, ale późniejsze korzystanie z deszczówki nie wymaga zakupu wody z sieci.
Najważniejsze korzyści z retencji wody to:
- Niższe rachunki za wodę – deszczówka może zastąpić wodę wodociągową przy podlewaniu i pracach porządkowych, więc skala oszczędności zależy od wielkości ogrodu oraz częstotliwości jego nawadniania.
- Mniejsze zużycie wody pitnej – do podlewania i mycia nie trzeba wykorzystywać zasobu przeznaczonego przede wszystkim do picia i przygotowywania żywności.
- Większa niezależność podczas suszy – zapas w zbiorniku pozwala podlewać rośliny także wtedy, gdy przez kilka dni lub tygodni nie pada deszcz.
- Odciążenie kanalizacji deszczowej – część opadu zostaje zatrzymana na posesji, zamiast natychmiast spływać do kanalizacji lub na utwardzone powierzchnie.
- Wsparcie zasobów wodnych – lokalne zatrzymywanie opadów ogranicza pobór wody sieciowej i wspiera bardziej oszczędne gospodarowanie wodą.
- Możliwość skorzystania z dotacji – niektóre gminy prowadzą programy dofinansowań do zbiorników i instalacji retencyjnych, dlatego przed zakupem warto sprawdzić lokalne zasady naboru.
Do czego można wykorzystać zebraną wodę?
Zastosowanie deszczówki nie ogranicza się do podlewania. Wodę najlepiej dobierać do rodzaju czynności i jakości cieczy zgromadzonej w zbiorniku. Do prac wymagających kontaktu z żywnością ani do picia nie należy jej używać.
W ogrodzie i wokół domu sprawdzi się przede wszystkim do:
- podlewania rabat, warzywnika, trawnika, drzew i krzewów owocowych
- podlewania kwiatów doniczkowych na tarasie oraz roślin przechowywanych w domu
- mycia narzędzi, mebli ogrodowych, elementów tarasu i samochodu
- uzupełniania wody w oczku wodnym lub fontannie, jeśli rozwiązanie jest zgodne z potrzebami roślin i zwierząt wodnych
- nawilżania kompostu
- przygotowywania naturalnych nawozów, na przykład gnojówki roślinnej
O czym pamiętać, aby deszczówka była bezpieczna?
Najważniejsza jest powierzchnia, z której zbiera się wodę. Dachy pokryte dachówką lub innym materiałem przeznaczonym do użytkowania w takich warunkach są zwykle lepszym wyborem niż stare albo uszkodzone pokrycia. Nie należy wykorzystywać wody spływającej z powierzchni zawierających azbest, w tym eternitu, ani z niektórych pokryć bitumicznych, jeżeli mogą uwalniać szkodliwe substancje. W razie wątpliwości takiej wody nie powinno się kierować do podlewania ani do zastosowań domowych.
Zbiornik powinien być zamknięty, aby ograniczyć dostęp owadów, liści i światła sprzyjającego rozwojowi glonów. Filtry i osadniki trzeba regularnie czyścić, ponieważ gromadzą pył, piasek i zanieczyszczenia spłukiwane z dachu. Przed zimą naziemny zbiornik należy opróżnić lub zabezpieczyć zgodnie z instrukcją producenta, ponieważ zamarzająca woda może go uszkodzić.
Deszczówka nie nadaje się do picia, gotowania ani przygotowywania posiłków. Do spłukiwania toalety lub prania można ją wykorzystywać wyłącznie w prawidłowo zaprojektowanej instalacji, oddzielonej od sieci wody pitnej. W przydomowym ogrodzie najbezpieczniejszym i najprostszym zastosowaniem pozostaje podlewanie oraz prace gospodarcze na zewnątrz.
Dla właściciela ogrodu zbieranie deszczówki łączy trzy korzyści: lepszą wodę dla wielu roślin, niższe zużycie wody z sieci i większą odporność na okresowe braki opadów. Wartość rozwiązania rośnie wraz z powierzchnią ogrodu, dostępnością rynien i możliwością regularnego wykorzystania zgromadzonej wody.
