Szybko rosnące krzewy ozdobne – jakie gatunki wybrać do ogrodu?

Szybko rosnące krzewy ozdobne pozwalają w krótkim czasie stworzyć żywopłot, osłonę lub wyrazisty akcent w ogrodzie. Do najczęściej wybieranych należą ligustr, pęcherznica, dereń biały, żywotnik i cyprysowiec Leylanda. Trzeba jednak pamiętać, że intensywny wzrost oznacza częstsze cięcie, podlewanie i nawożenie.

Jak wybrać szybko rosnący krzew?

Najpierw określ funkcję rośliny. Krzewy sadzone w żywopłocie powinny dobrze znosić cięcie i tworzyć gęstą barierę. Solitery, czyli pojedyncze, wyeksponowane rośliny, wybiera się przede wszystkim ze względu na kwiaty, kolor liści albo dekoracyjne pędy.

W tym zestawieniu znajdują się wyłącznie krzewy. Brzoza, modrzew, metasekwoja czy wiąz turkiestanu mogą rosnąć szybko, ale w typowych warunkach osiągają rozmiary właściwe dla drzew i wymagają dużej przestrzeni. Przed zakupem sprawdź docelową wysokość oraz szerokość konkretnej odmiany.

Szybko rosnące krzewy liściaste

Liściaste gatunki dają większy wybór kolorów, kwiatów i form. Część z nich nadaje się do regularnie strzyżonego żywopłotu, inne lepiej wyglądają w swobodnych nasadzeniach.

Na żywopłot sprawdzą się przede wszystkim:

• Ligustr pospolity – dobrze znosi cięcie, szybko się zagęszcza i może tworzyć formalną albo częściowo swobodną osłonę. W łagodniejsze zimy zachowuje część liści.
• Pęcherznica kalinolistna – rośnie szybko, jest mało wymagająca i występuje w odmianach o zielonych, żółtych lub purpurowych liściach. Nadaje się także na luźny żywopłot.
• Dereń biały – tworzy szerokie krzewy, toleruje trudniejsze warunki i przyciąga uwagę dekoracyjnymi pędami, szczególnie po opadnięciu liści.
• Berberys – dobrze się rozkrzewia, znosi suszę i może tworzyć gęstą, kolczastą barierę. Nie wszystkie odmiany rosną równie szybko, dlatego trzeba sprawdzić opis konkretnej rośliny.

Jako solitery lub elementy swobodnych grup warto rozważyć:

• Krzewuszkę cudowną – efektownie kwitnie i dobrze prezentuje się na stanowisku słonecznym lub lekko ocienionym.
• Jaśminowiec – tworzy dość duży krzew i kwitnie pachnącymi, białymi kwiatami. Najlepiej wygląda pozostawiony w naturalnym pokroju.
• Forsycję pośrednią – szybko rozrasta się i zakwita wczesną wiosną na żółto. Po kwitnieniu można ją przyciąć, aby zachowała zwartą formę.
• Tawułę van Houte’a – tworzy szeroki, łukowato przewieszający się krzew obsypany białymi kwiatami.
• Śnieguliczkę – jest odporna i dobrze znosi cięcie, ale dzięki rozłogom może rozprzestrzeniać się szerzej, niż zakładano.

Sumak octowiec bywa polecany ze względu na szybki wzrost i jesienne przebarwienia, ale w małym ogrodzie może stać się problemem. Tworzy podziemne odrosty, przez które pojawia się w nowych miejscach, także poza pierwotnym nasadzeniem. Jeśli zależy Ci na łatwej kontroli roślin, lepiej wybrać inny gatunek.

Szybko rosnące krzewy iglaste

Największą zaletą iglastych roślin żywopłotowych jest zimozieloność. Dzięki niej osłona pozostaje czytelna także jesienią i zimą. Trzeba jednak uwzględnić stanowisko, wilgotność gleby oraz odporność odmiany na mróz.

Najczęściej wybierane gatunki to:

• Żywotnik zachodni, czyli tuja – odmiana ‘Brabant’ rośnie szybciej niż wiele popularnych odmian i dobrze nadaje się na formowany żywopłot. Wymaga podlewania po posadzeniu oraz regularnego cięcia.
• Cis pospolity – rośnie wolniej, ale jest długowieczny, dobrze znosi cień i bardzo dobrze reaguje na formowanie. To propozycja dla osób, którym bardziej zależy na trwałości niż na natychmiastowym efekcie.
• Cyprysowiec Leylanda – należy do najszybciej rosnących iglastych roślin żywopłotowych. W chłodniejszych rejonach Polski może jednak przemarzać, dlatego wymaga osłoniętego stanowiska i ostrożnego doboru miejsca.
• Jałowiec chiński – niektóre odmiany mają wąski, kolumnowy pokrój i mogą pełnić funkcję pojedynczych akcentów lub elementów luźnej osłony.

Porównanie wybranych gatunków

Tabela ułatwia wstępny wybór, ale tempo wzrostu zależy także od odmiany, gleby, dostępu do wody i nasłonecznienia.

Jak sadzić i pielęgnować szybko rosnące krzewy?

Przed zakupem zmierz przestrzeń i sprawdź, czy wybrany gatunek nie będzie kolidował z ogrodzeniem, elewacją albo ścieżką. Przy planowaniu nasadzeń wykonaj następujące kroki:

1. Wybierz stanowisko zgodne z wymaganiami gatunku i oczyść je z chwastów.
2. Przygotuj glebę, spulchniając ją i mieszając w razie potrzeby z kompostem.
3. Zachowaj rozstaw wynikający z docelowej szerokości krzewów, a nie z rozmiaru młodej sadzonki.
4. Po posadzeniu obficie podlej rośliny i wyściółkuj podłoże korą lub innym materiałem organicznym.

Największym błędem jest pozostawienie szybko rosnących krzewów bez kontroli. Regularne cięcie pobudza rozkrzewianie i pozwala utrzymać zwartą formę. Termin zależy od gatunku. Krzewy kwitnące wiosną zwykle przycina się po kwitnieniu, a żywopłoty formowane prowadzi się etapami, bez jednorazowego usuwania zbyt dużej części pędów.

Rośliny o dużych przyrostach potrzebują także składników pokarmowych. Kompost można stosować jako podstawę nawożenia, a nawóz wieloskładnikowy podawać zgodnie z instrukcją. Ostatnie nawożenie azotowe powinno przypadać na pierwszą część sezonu, aby nie pobudzać młodych pędów tuż przed zimą.

W pierwszych latach po posadzeniu podlewaj krzewy regularnie, zwłaszcza podczas suszy. Zimozielone iglaste warto podlewać również jesienią, gdy gleba jest sucha. Jeśli planujesz duży żywopłot, a cięcie wymaga wysokiego sprzętu, zleć prace osobie mającej odpowiednie wyposażenie.

Do szybkiego zasłonięcia ogrodu najczęściej wybiera się ligustr, pęcherznicę lub żywotnik ‘Brabant’. Na bardziej dekoracyjne, swobodne nasadzenia lepsze będą dereń biały, krzewuszka, jaśminowiec albo forsycja. W każdym przypadku końcowy efekt zależy nie tylko od gatunku, lecz także od rozstawy, podlewania i systematycznego cięcia.