Dawkę środka ochrony roślin obliczysz, mnożąc areał przez dawkę preparatu podaną na hektar. Ilość cieczy roboczej wylicza się osobno, na podstawie zalecanej ilości wody. Obie wartości muszą wynikać z aktualnej etykiety konkretnego preparatu.
Jakie dane są potrzebne?
Przed rozpoczęciem obliczeń sprawdź etykietę środka oraz parametry opryskiwacza. Nie zamieniaj dawki preparatu na ilość wody. Dawka ŚOR określa ilość środka, a wydatek cieczy roboczej określa ilość wody przypadającą na hektar.
Do obliczeń przygotuj:
- Dawkę środka – najczęściej w l/ha albo kg/ha.
- Zalecaną ilość cieczy roboczej – w l/ha, zgodnie z etykietą.
- Areał pola – w hektarach. Jeżeli powierzchnia jest podana w metrach kwadratowych, przelicz ją na hektary, pamiętając, że 1 ha to 10 000 m².
- Pojemność zbiornika opryskiwacza – w litrach.
Etykieta może podawać dawkę także w kg/ha, ml/100 m² lub g/100 m². Wtedy zachowaj jednostkę z etykiety i dobierz do niej właściwy przelicznik powierzchni. Nie przenoś dawki z innej uprawy, fazy rozwojowej ani zastosowania.
Jakie wzory stosować?
Obliczenia wykonuj w kolejności od całego areału do pojedynczego napełnienia zbiornika. Podstawowe wzory przedstawia tabela:
| Obliczenie | Wzór | Jednostka wyniku |
|---|---|---|
| Całkowita ilość środka | areał × dawka środka | l lub kg |
| Całkowita ilość wody | areał × ilość wody na hektar | l |
| Liczba napełnień zbiornika | całkowita ilość wody ÷ pojemność zbiornika | szt. |
| Powierzchnia na pełny zbiornik | pojemność zbiornika ÷ ilość wody na hektar | ha |
| Ilość środka na zbiornik | powierzchnia obsługiwana przez zbiornik × dawka środka | l lub kg |
Najważniejszy wzór brzmi:
Całkowita ilość środka = areał [ha] × dawka [l/ha lub kg/ha]
Analogicznie obliczysz wodę:
Całkowita ilość wody = areał [ha] × zalecana ilość wody [l/ha]
Liczba napełnień nie zawsze będzie liczbą całkowitą. Wynik zaokrąglij organizacyjnie w górę, ale ostatni zbiornik przygotuj tylko w ilości potrzebnej do opryskania pozostałej powierzchni. Nie dodawaj pełnej dawki środka do niepełnej ilości wody.
Przykład obliczeń krok po kroku
Załóżmy, że etykieta określa dawkę preparatu na poziomie 1 l/ha, zalecaną ilość cieczy roboczej 200 l/ha, a pole ma 10 ha. Zbiornik opryskiwacza mieści 1000 l.
- Oblicz ilość środka na całe pole – 10 ha × 1 l/ha = 10 l preparatu.
- Oblicz ilość wody na całe pole – 10 ha × 200 l/ha = 2000 l wody.
- Oblicz liczbę napełnień – 2000 l ÷ 1000 l = 2 pełne zbiorniki.
- Oblicz ilość środka na jeden zbiornik – 10 l ÷ 2 = 5 l preparatu do każdego zbiornika.
W tym przykładzie każdy pełny zbiornik obejmuje 5 ha. Do 1000 l wody dodajesz więc 5 l środka, o ile sposób przygotowania mieszaniny i kolejność dodawania składników są zgodne z etykietą.
Przy niepełnym ostatnim zbiorniku stosuje się proporcję dla pozostałego areału. Jeżeli został 1 ha, przy tych samych parametrach potrzeba 200 l wody i 1 l preparatu. Ilość środka zawsze musi odpowiadać powierzchni faktycznie opryskiwanej w danym napełnieniu.
Na co uważać przed rozpoczęciem oprysku?
Sam wynik działania matematycznego nie zastępuje oceny warunków zabiegu. Przed wyjazdem w pole sprawdź:
- Czy etykieta jest aktualna i dotyczy konkretnej uprawy, zwalczanego organizmu oraz fazy rozwojowej.
- Czy opryskiwacz został skalibrowany, a wydatek dysz odpowiada założonej ilości cieczy roboczej.
- Czy wiatr, temperatura i inne warunki pogodowe pozwalają wykonać zabieg zgodnie z etykietą.
- Czy masz wymaganą odzież ochronną i środki ochrony osobistej.
- Czy przygotowana ilość cieczy odpowiada rzeczywistej powierzchni, także w ostatnim, niepełnym zbiorniku.
Zbyt mała dawka może obniżyć skuteczność zabiegu i sprzyjać rozwojowi odporności organizmów szkodliwych. Zbyt duża może spowodować fitotoksyczność, czyli uszkodzenie roślin, zwiększyć koszty i obciążyć środowisko. Przy wątpliwościach dotyczących etykiety, mieszaniny lub nietypowych warunków uprawy nie zmieniaj dawki samodzielnie.
Najprostsza zasada brzmi: najpierw odczytaj dawkę i ilość wody z etykiety, potem pomnóż każdą z tych wartości przez areał, a na końcu podziel ciecz roboczą na napełnienia opryskiwacza.
Środki ochrony roślin stosuj zgodnie z aktualną etykietą, obowiązującymi przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa. Przed użyciem zapoznaj się z informacjami dotyczącymi stosowania preparatu.
